Angst en het kinderboek: Ssst! De tijger slaapt!

Het boek Ssst! De tijger slaapt! van Britta Teckentrup,┬áis deze week bij het voorleesontbijt op heel veel scholen voorgelezen. Het is een superleuk en eenvoudig boek om het over angst te gaan hebben. Aangezien wij veel ‘onhandig’ handelen, vanuit angst, wil ik je graag meenemen in een idee om dit boek te zien als een handvat!

In Ssst de tijger slaapt, ligt een tijger heel lekker te slapen. De andere dieren willen hem niet wakker maken. Maar de tijger ligt heel erg in de weg. Wat moeten ze toch doen, ze hebben haast om langs de tijger te komen en hebben heel veel ballonnen bij zich. Hoe kunnen ze er langskomen zonder dat de tijger wakker wordt. Dat wordt spannend…

Ze verzinnen allemaal manieren en komen uiteindelijk allemaal langs te tijger. Maar de ooievaar die er als laatste langs wil, die prikt per ongeluk met haar snavel in de ballon, waardoor de ballon knapt. De tijger wordt wakker, wat uiteindelijk eigenlijk geen spannende situatie oplevert, het verhaal krijgt een andere wending, er is een feestje georganiseerd voor de verjaardag van tijger, een geheim feestje. Dat was achteraf de reden dat de tijger niet wakker mocht worden.

In ons leven handelen we vaak veel meer uit angst dan we denken. We gaan voorzichtig met situaties om, uit angst voor ‘de tijger’. Heel vaak hebben we helemaal niet meer door dat we handelen vanuit angst voor ‘een tijger’. Als we het gevoel hebben dat er een tijger is, en we diep in ons angst voelen, dan gaan we vluchten, vechten of verstarren. We gaan bijvoorbeeld situaties vermijden, dus stappen over de tijger heen, of langs de tijger zonder dat angstgevoel wakker te maken in ons. Of we gaan vechten tegen de tijger of verstarren en komen niet verder in ons leven. In dit boek zijn de dieren bang om de tijger wakker te maken. Ze verzinnen allemaal manieren om de tijger (in hunzelf) niet wakker te maken, want als dat wel gebeurt…..

En als dat dan gebeurt, de luchtbel (de ballon) wordt doorgeprikt bij je, blijkt te tijger, waar je allemaal kunst en vliegwerk voor deed om het te vermijden, alleen maar wakker te worden. Wakker, wat in dit boek betekent een sneller begin van het feestje!!

Heel veel gedrag bij volwassenen en ook bij kinderen is gebaseerd op angst. Angst om er niet bij te horen, of angst voor het leven / om dood te gaan. Als je het gevoel van angst hebt, je voelt je onveilig of onzeker, dan ga je handelen uit angst. En handelen uit angst daar denk je niet over na. Als er een tijger achter je aan zit, is het niet zo verstandig om ook nog tijd te nemen om na te denken over wat je moet gaan doen. We handelen dus reflexmatig, vanuit verstarren / verstijven (niets meer zeggen, ‘bevriezen’, onzichtbaar worden), of we handelen vanuit vechten (lawaai maken, schreeuwen, vechten fysiek of met woorden, of we handelen door te vluchten (letterlijk weg te rennen of te vluchten door aan andere dingen te denken). Als je bij volwassenen of kinderen dit gedrag ziet, is het goed om te bedenken dat ze zich onveilig of onzeker voelen en is het goed om te zien hoe je ze daarmee kunt helpen en ze niet door het gedrag wat daar uit voorkomt af te straffen, waardoor de situatie nog onveiliger wordt. En … het is ook goed om bij jezelf te voelen wat het met jou doet dat iemand zich blijkbaar bij je onveilig of onzeker voelt, want dat kan ons ook weer onveilig en onzeker maken…

Het is een cirkel, waar iedereen dagelijks in zit. Een cirkel die het bewuste handelen in de weg staat. Want als je uit angst handelt, handel je vanuit reflexen en reflexen zijn sneller dan ons bewustzijn.

Dit boekje kan een hele mooie aanzet geven om het bijvoorbeeld thuis of in de klas eens over angst te hebben. Voel je je wel eens onveilig? Welke dingen zie jij als tijger? En hoe ga je er mee om om de tijger niet wakker te maken? Wat zijn jouw manieren om langs te tijger te komen. En stel de tijger zou wakker worden, wat zou het ergste zijn wat je zou overkomen…

En…. als een kind minder angst voelt, hoeft het minder alert te zijn, kan het ontspannen ergens aanwezig zijn. Heb jij wel eens een boek gelezen met een tijger in dezelfde ruimte? Zorg eerst dat je de tijgers onder ogen komt (de angsten), ze zullen meevallen en niet meer voelen als tijgers, pas dan kan je gerust en goed je boek lezen of je huiswerk leren!